Na hasło „projekt arbuz” niejeden doświadczony project manager być może tylko uśmiechnie się pod nosem i pomyśli: „nie pierwszy i nie ostatni”. Dla przypomnienia: hasło to pojawiło się w literaturze PM na określenie projektu, którego postępy są raportowane jako pozytywne, chociaż w rzeczywistości jest poza budżetem lub harmonogramem albo nie dowozi wyników.

„Łubu dubu, łubu dubu, niech żyje nam… pięćdziesiąty numer Strefy PMI” – chciałoby się sparafrazować nieśmiertelne zdanie z Misia Stanisława Barei. Piękny jubileusz, nie ma co – postanowiłem przy tej okazji podzielić się obserwacjami na temat ewolucji oczekiwań co do kompetencji kierownika projektu, zebranymi na przestrzeni ponad 20 ostatnich lat. W tym czasie miałem okazję przyjrzeć się temu z bliska, uczestnicząc w takich inicjatywach jak założenie PMI w Polsce, założenie ACMP, globalnej organizacji dla praktyków Zarządzania Zmianą czy uruchomienie studiów podyplomowych dla Project Managerów w mojej Alma Mater – Szkole Głównej Handlowej.

Czy ERP (Enterprise Resource Planning) to projekt IT, czy projekt ludzki z komponentem technologicznym? Wiele organizacji zadaje sobie to pytanie. Już sam fakt jego pojawienia, może być zwiastunem problemów. A to dlatego, że coraz więcej przykładów jednoznacznie wskazuje, że to nie powinien w ogóle być dylemat. Praktyka pokazuje bowiem, że sukces projektu ERP to nie tylko działający system, ale przede wszystkim osiągnięcie celów biznesowych.

W pierwszej części niniejszego artykułu, który ukazał się w „Strefie PMI” w czerwcu b.r. (wydanie nr 45) pisałem o elementach kultury organizacyjnej (rozumianej jako zbiór norm, wartości i wzorców zachowań istniejących w firmie), które powinien „mieć na radarze” Project Manager, wdrażający projekty digitalizacyjne w dobie coraz bardziej powszechnych technologii opartych o rozwiązania AI. Dla efektywnego stosowania tych technologii kluczowe znaczenie ma to, czy pracownicy przyswajają je i będą używać ich w codziennej pracy, a nie tylko to, czy „będziemy je mieć”. Dla uzyskania biz newsowych korzyści z wdrożenia jest więc niezwykle istotne, aby budować kulturę sprzyjającą skutecznemu przyswajaniu rozwiązań cyfrowych, w tym opartych o AI, gdy jednocześnie niosą one radykalne zmiany dla pracowników. W tym kontekście ważne jest, aby zrozumieć, w jaki sposób zmienia to wymagania stawiane samym Project Managerom.

W ciągu ostatnich kilku lat technologie oparte na AI upowszechniły się i weszły w fazę realnego wdrażania w organizacjach na całym świecie – wiele z nich podąża podobną ścieżką do NVIDIA. Technologie te są wykorzystywane do zwiększania sprzedaży, opracowywania nowych produktów i usług, podnoszenia jakości obsługi klienta i dostarczania wyjątkowego Customer Experience, automatyzacji procesów biznesowych, wykrywania nieprawidłowości i fraudów, czy też do prowadzenia skomplikowanych analiz. Project Managerowie coraz częściej są zaangażowani w projekty realizowane w ramach cyfrowych transformacji, w których rozwiązania oparte na AI są istotnym komponentem. Projektów takich będzie przybywać w szybkim tempie.

Słuchałem niedawno najnowszego nagrania Rafała Zaorskiego na Kanale Zero (dość znany inwestor giełdowy, ostatnio zasłynął planami wykonania „epickiego flipa” w swoim apartamencie na Złotej 44 w Warszawie). Mówiąc o inwestycjach na rynku kapitałowym stwierdził, że „historia może się nie powtarza, ale się rymuje”. Bardzo mi to zdanie zapadło w pamięć – całkiem eleganckie i pobudzające wyobraźnię. Niestety w dziedzinie, z którą zawodowo mam najwięcej do czynienia, czyli wdrażaniu zmian w organizacji, wciąż sprawdza się wersja podstawowa tego powiedzenia: historia lubi się powtarzać i powtarza się dość często. Jest to historia zmian udanych częściowo albo po prostu nieudanych. A ponieważ głównym zadaniem Project Managera jest budowanie historii sukcesów projektowych, warto się zastanowić, jakie lekcje i z jakich doświadczeń możemy w tym zakresie czerpać. Z tego artykułu dowiesz się, jak Project Manager może taką pozytywną historię budować.

W 2013 roku Uniwersytet Stanforda wydał pracę Constructing Cassandra – Reframing Intelligence Failure at the CIA 1947-2001. Matthew Syed w oparciu o jej tezy napisał swojego bestsellera Rebel Ideas – The Power of Diverse Thinking, korzystając między innymi z naukowej analizy największych wpadek CIA w historii. I podobno tropem książki Matthew Syeda poszedł trener angielskiej reprezentacji w piłce nożnej, Gareth Southgate, tworząc swój sztab szkoleniowy. Nie zatrudniał w nim innych trenerów i specjalistów od piłki nożnej, ale na przykład byłą trener rugby i pułkownik z Akademii Wojskowej Sandhurst. Metody Southgate’a okazały się skuteczne – w 2020 roku w Mistrzostwach Europy w Piłce Nożnej Anglicy zagrali wreszcie na miarę swoich możliwości i wystąpili w finale wielkiego turnieju. Wprawdzie nie zdobyli złota, ale i tak był to największy od 1966 roku sukces reprezentacji Synów Albionu, od lat pełnej gwiazd, ale bez sukcesów.

W marcu ubiegłego roku pisałem na łamach Strefy PMI na temat „Change Manager – czy to zawód przyszłości dla Project Managera?”. Artykuł opisywał skąd bierze się potrzeba takiej roli, czym Change Manager się zajmuje i w jaki sposób PM może tę rolę pełnić. Od tego czasu miałem okazję pracować z kilkunastoma organizacjami, które intensywnie wykorzystują zarządzanie zmianą w swoich projektach. Rozmawiając z konkretnymi osobami podczas warsztatów, konferencji i zajęć na studiach podyplomowych dla Project Managerów poznałem historie kolejnych dziesiątek firm. Coraz częściej pojawia się pytanie o kompetencje Change Managera – co zrobić, aby być w tej roli skutecznym.

George Bernard Shaw powiedział kiedyś: „największą iluzją na temat komunikacji jest to, że miała miejsce”. Odnosząc to do moich doświadczeń i obserwacji na temat komunikacji we wdrażaniu zmian w kilkuset organizacjach w ciągu ostatnich 20 lat – całkowicie podpisuję się pod tym stwierdzeniem. Oczywiście doświadczenia te są subiektywne, bardzo wycinkowe i mocno ograniczone. Tak, jak ograniczona może być perspektywa jednego tylko, nawet w miarę pracowitego i aktywnego zawodowo człowieka. Na szczęście mogę podeprzeć się tutaj znacznie bogatszą bazą doświadczeń – badaniami Najlepszych Praktyk w Zarządzaniu Zmianą Prosci (Prosci Best Practice in Change Management). A ponieważ 31 maja oficjalnie opublikowane zostały wyniki kolejnej, 12. już edycji tych badań, pojawił się bardzo świeży materiał do refleksji.

Publikacje opisujące post-pandemiczną sytuację w firmach na całym świecie (zjawisko „Wielkiej Rezygnacji” – „The Great Resignation / Big Quit / Great Reshuffle” dotknęło nawet Indie) identyfikują kilka czynników, które silnie wypływają na postawy pracowników, poziom ich zaangażowania oraz motywacji w codziennej pracy. Zjawiska te silnie wpływają także na możliwości skutecznej realizacji projektów. Warto więc przyjrzeć się, w jaki sposób Project Manager nie tylko może się do nich dostosować, ale wręcz z nich skorzystać, budując sobie jeszcze silniejszą pozycję we współpracy ze Sponsorem.