Jedno z najczęściej powtarzających się pytań w mojej profesji to jakie panują obecnie trendy w zarządzaniu projektami. Nie zliczę, ile razy sama dostaję takie pytanie, ale również sama zastanawiam się lub pytam innych o nowinki branżowe. Postanowiłam przyjrzeć się temu zagadnieniu z innej perspektywy i sprawdzić, jak wygląda dziedzina zarządzania projektami oraz rola kierownika projektu w roku 2025, a jak wyglądały one dziesięć lat temu. Czy przez tę dekadę zaszły znaczące zmiany? Czy rzeczywiście mamy do czynienia z gwałtownie zmieniającym się otoczeniem, czy może to jedynie mit, który w przypadku tej branży nie znajduje odzwierciedlenia w rzeczywistości?
Top zarządzania projektami 2015 vs 2025
Swoją analizę zaczęłam od porównania treści dwóch raportów, które wydawane są co roku przez Project Management Institute, tj. Pulse of the Profession. To coroczne badanie, którym objęci są profesjonaliści na całym świecie zrzeszeni wokół PMI, największej organizacji non-profit, która poza własnym standardem, bada także regularnie zmieniające się trendy. Przyjrzyjmy się zatem, co wyróżniono w 2015 roku i dziesięć lat później.
W 2015 roku ówczesny CEO PMI Mark A. Langley, pisał we wstępie o ‘high-performing organizations’ – wysoce wydajnych organizacjach. I to wówczas wybijało się na pierwszy plan, z naciskiem na trzy istotne aspekty organizacji: kulturę, zarządzanie talentami oraz sam proces zarządzania projektami. Duży nacisk w raporcie z tamtego roku poświęcono dobrym praktykom, wielokrotnie podkreślona jest rola centralnego PMO zintegrowanego ze strategią firmy, ustandaryzowane procesy dostarczania projektów z naciskiem na najlepsze praktyki i częstsze stosowanie zwinnych podejść. W podsumowaniu możemy przeczytać coś, co obecnie jest naszą normą, ale wygląda na to, że w 2015 roku było najistotniejsze do wprowadzenia. Mianowicie mowa tu o tym, że dynamicznie zmieniające się otoczenie biznesowe podkreśla potrzebę doskonałości w zarządzaniu projektami, programami oraz portfelami w organizacjach.
Z ciekawszych wniosków moją uwagę przykuło zdanie: „A return to basics, embedding the project management mindset in organizational culture, could create sustainable competitive advantage.”, które można przetłumaczyć jako: „Powrót do podstaw oraz wbudowanie myślenia opartego na zarządzaniu projektami w kulturze organizacyjnej może stworzyć trwałą przewagę konkurencyjną”. Dziś brzmi to nieco abstrakcyjnie. Samo zarządzanie projektami to dziś za mało na rynku, by się wyróżnić. Jeśli miałabym powiedzieć, co obecnie daje przewagę na rynku, to zdecydowanie podejście produktowe, zorientowane na wydanie jak najszybciej jak najlepszego produktu, po to, by pozyskać nowych klientów lub utrzymać obecnych. A standardy dostarczania w firmach, gdzie istnieje kultura zorientowana na współpracę, wymianę wiedzy i doświadczeń oparte, chociażby na wartościach Agile na pewno w tym pomagają, ale i to przestaje powoli wystarczać z uwagi na to jak wiele firm ostatnie lata spędziła nad zwinnymi transformacjami.
Przyjrzyjmy się najnowszemu raportowi z bieżącego roku, tutaj tematem przewodnim jest “business acumen”, który przetłumaczyć można na przedsiębiorczość albo, co bardziej mi tu pasuje świadomość biznesowa. Obecny CEO, Pierre Le Mahn, określa business acumen jako zrozumienie kontekstu biznesowego, posiadanie wiedzy o tym jak kierować organizacją, zdobywać wpływ i po prosu sprawiać, że dostarczamy wyniki. Doskonała świadomość biznesowa jest połączona z naszymi umiejętnościami komunikacyjnymi, gdzie potrafimy rozmawiać z przedstawicielami biznesu ich językiem, tj. mamy wiedzę o liczbach, strategii, znamy rynek i potrafimy odpowiednio uzasadnić, dlaczego coś warto (lub nie) realizować.
W podsumowaniu tegorocznego raportu podkreślane jest zdobywanie doświadczenia i wiedzy jako profesjonaliści w poszerzaniu kompetencji powiązanych ze zrozumieniem biznesu. Kładzie się tu nacisk na formalne szkolenia, zdobywanie wiedzy poprzez proaktywne szukanie inicjatyw, w których możemy się rozwinąć. Firmom rekomenduje się stworzenie odpowiednich programów mentoringowych dla pracowników.
A co na to AI?
Skoro już piszę artykuł o trendach, postanowiłam wykorzystać zdecydowanego faworyta, który nie widniał w żadnych rankingach 10 lat temu. Chodzi o AI. Zapytałam jedno z popularnych narzędzi, co było na topie równo dekadę temu, a co istotne jest obecnie. Poniżej odpowiedzi, jakie otrzymałam.
W 2015 roku trendy w zarządzaniu projektami obejmowały m.in. wzrost zainteresowania metodami zwinnymi (Agile), rozwój technologii mobilnych i chmury oraz coraz większe skupienie na analityce i wizualizacji danych. Ponadto wyróżnione zostało zarządzanie zmianami w organizacji i adaptacja do nowych technologii. Z kolei w 2025 roku przewiduje się dominację sztucznej inteligencji (AI), analizy danych, minimalizmu w UX, a także rosnące znaczenie biur zarządzania wartością i praktyk ESG. Dodatkowo, istotne będą automatyzacja, zintegrowane zarządzanie w chmurze, wzmocnienie skupienia na ludziach i ich potrzebach oraz rozwój kompetencji specjalistów.
Rys 3. W raporcie na temat trendów w pracy dla osób działających w zarządzaniu projektami główny nacisk położono na AI. Powyższe grafiki doskonale obrazują wzrost w tym obszarze i zdecydowany kierunek rozwoju i wykorzystywania AI w projektach.
Źródło: Global Project Management Job Trends 2024. PMI. Str. 6 https://www.pmi.org/learning/careers/job-trendsZatem wiele zmieniło się przez te (zaledwie) dziesięć lat. Wychodzi na to, że niby dalej nowe technologie, chociażby rozwiązania chmurowe i nastawienie na realizacje, ale jednak zmieniamy narzędzia i kierunki. Mamy pracować mądrze, jeszcze wydajniej i efektywniej, ale też dużo bardziej świadomie, z troską o środowisko i ludzi. Cel pozostaje ten sam, jednak sposób na dotarcie do niego zmienia się nam coraz bardziej. I jest to na pewno ciekawy obszar do własnego rozwoju.
Kompetentny Project Manager, czyli jaki?
Pochylmy się teraz nad samą rolą Project Managera. Czy mocno zmieniły się ogłoszenia o pracę w ciągu ostatnich lat? Czy poszukiwani są już inni ludzie, czy jednak jest tu dalej podobnie? Na jakie umiejętności stawiamy dziś, a jakie były istotne w 2015 roku? Trudno było znaleźć mi stare ogłoszenia o pracę dla kierowników projektów, ale kilka znalazłam i przenalizowałam, porównując je z tymi, które obecnie publikują firmy.
Tu zaskoczenie jest nieco większe, bo różnice nie są znaczące. Nadal poszukiwani są Project Managerowie, którzy znają metody i standardy pracy, wiedzą, jak planować, zarządzać ryzykiem, budżetem, czy interesariuszami. Oczywiście idealny kandydat, czy to w 2025, czy w 2015, powinien potwierdzić swoje kompetencje odpowiednimi certyfikatami i doświadczeniem. Jedyne co jest nowe, to obecnie zwinność to w większości analizowanych ogłoszeń jako wymóg, a nie coś przy okazji. Idealnie jeśli byłaby to tez umiejętność pracy w dużej skali i zarządzania zwinnie dużymi projektami, a nawet programami.
Jeśli chodzi o same kompetencje, to nadal króluje szeroko pojęta komunikacja i umiejętności interpersonalne. Dobry kierownik projektu poza znajomością narzędzi i swego warsztatu pracy musi mieć łatwość w nawiązywaniu relacji z ludźmi, a także na różnych szczeblach organizacji rozmawiać na temat prowadzonego projektu, raportować postępy prac, komunikować ryzyka i problemy oraz odpowiednio nimi zarządzać. W roli Project Managera zatem nie zmieniło się dużo, jednak to, co ważne, to trzeba poznawać i umiejętnie wykorzystywać pojawiające się nowe trendy, takie jak chociażby AI. Wykorzystywanie w swojej codziennej pracy nowo zdobytych umiejętności może znacząco i pozytywnie wpłynąć na naszą efektywność, a tym samym ułatwi nam codzienną pracę i pozwoli nam uwolnić czas do na przykład rozwijania kolejnych, nowych kompetencji.
Panta rhei
Filozof Heraklit z Efezu jest autorem frazy „pantha rei” – wszystko płynie. W obecnych czasach możemy stwierdzić, że nurt tej rzeki w obszarze project managementu jest relatywnie szybki. Wymaga się od nas podobnych rezultatów, jednak coraz większy nacisk kładzie się na wydajność. Na pierwszy plan wysuwają się tez nowe czynniki, które w projektach zaczynają mieć coraz większe znaczenie, chociażby ESG (Environmental, Social & Governance Indicators). Jeśli chcemy utrzymać się na powierzchni, powinniśmy nie tylko doskonalić zdobyte już umiejętności, ale zdobywać nowe, które pozwolą nam samym zbudować przewagę na rynku nad innymi.
[ENG] Leader, Agile ways of working enthusiast. Has over 10 years experience with multicultural teams. Support teams achieving their goals, delivering projects and solutions that are focused on meeting clients needs. People doing the work are priority number one for her and she does her best motivating and empowering them. PMP® & SAFe SPC® certified, trainer and designer of interactive workshop. In her free time, passionate of active forms of leisure, crime stories, baking and cooking.
[PL] Liderka, pasjonatka zwinnej pracy projektowej. Posiada ponad 10-letnie doświadczenie w pracy w zespołach wielokulturowych. Wspiera zespoły w osiąganiu celi i dostarczaniu projektów lub rozwiązań, które spełniają oczekiwania klienta. Wierzy, że w pracy na pierwszym miejscu są ludzie i to ich wspiera w dotarciu do celu. Projektuje gry i interaktywne warsztaty szkoleniowe. Akredytowany trener PMP® oraz SAFe SPC®. W wolnym czasie fanka aktywnego wypoczynku, kryminałów, pieczenia i gotowania.